РУС АДЫГ

Зэзэгъыныгъэм зэдыкIэтхагъэх

10.08.2019

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Республикэу Башкортостан и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр охътэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ Радий Хабировымрэ мы шъолъырым и Правительствэ илIыкIо купрэ зэIукIэгъу адыриIагъ.

ШъолъыритIум язэпхыныгъэ, ныбджэгъуныгъэу азыфагу илъыр гъэпытэгъэным афэшI ахэр Адыгеим къэкIуагъэх. АР-м и Правительствэ и Унэ щыкIогъэ зэхахьэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет, Адыгеим и Къэралыгъо Совет – Хасэм хэтхэр, бизнес-сообществэм илIыкIохэр.

Адыгеим и ЛIышъхьэ Iофтхьабзэм пэублэ псалъэ къыщишIызэ, республикэм хьакIэхэу къэкIуагъэхэм шIуфэс гущыIэхэмкIэ зафигъэзагъ. ШъолъыритIум язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, ащ зегъэушъомбгъугъэным зэрэфэхьазырымкIэ Радий Хабировым фэрэзагъ ыкIи Башкортостан загъэпсыгъэр мыгъэ илъэси 100 зэрэхъурэмкIэ ащ щыпсэухэрэм зэкIэми игуапэу афэгушIуагъ.

— Башкортостан хэхъоныгъэшIухэр зышIырэ промышленнэ ыкIи мэкъумэщ шъолъырэу щыт, химическэ промышленностым ыкIи машинэшIыным ягупч, чIыдагъэр анахьыбэу къызычIащырэ шъолъырхэм ащыщ. Арышъ, хэхъоныгъэу ышIырэмкIэ мы республикэм опытэу IэкIэлъыр тшIогъэшIэгъон, ар тапэкIэ къызфэдгъэфедэ тшIоигъу, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Ащ дакIоу тэри къэдгъэлъэгъонэу, тызэрыгушхонэу, тызэгъусэу зэдэдгъэцэкIэнэу тиIэр макIэп. МашинэшIыным, чIыдагъэм икъыдэгъэкIыжьын, мэкъумэщ хъызмэтым япроектхэм лъэныкъуитIуми шIогъэшхо къытфахьын алъэкIыщт. Непэрэ мафэм ехъулIэу зэфыщытыкIэ дэгъухэр тиIэх: адыгэ къуаер итэщы, бензиныр ыкIи дизельнэ гъэстыныпхъэр къитэщэ. Ау тапэкIэ тизэпхыныгъэ дгъэпытэнымкIэ джыри амалышIухэр щыIэх, экономикэм, культурэм, гуманитар лъэныкъохэм ахэр япхыгъэх. ШъолъыритIуми зы пшъэрылъ тиIэр – тицIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэныр ары.

Адыгеим и ЛIышъхьэ анахьэу ынаIэ зытыридзагъэхэм ащыщ Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн.

УФ-м и Президент игукъэкIхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ шъолъырхэм язэгурыIоныгъэ, язэпхыныгъэ гъэпытэгъэнхэм мэхьанэшхо иI.

Дахэу къазэрапэгъокIыгъэхэм фэшI зэрафэразэр ыкIи субъектитIум яIофшIэн ыкIи ныбджэгъу зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм зэрэфэхьазырыр Радий Хабировым къыIуагъ. АщкIэ амалхэу щыIэхэр гъэнэфэгъэнхэм пае Адыгеим и ЛIышъхьэ Башкортостан ригъэблэгъагъ.

— Тызэпэчыжьэу тыщыс нахь мышIэми, тызэзыпхырэр бэ. ЧIыдагъэм икъыдэгъэкIыжьынкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырхэм тащыщ, джащ фэдэу машинэшIынымкIэ типродукцие тыди щызэлъашIэ, мэкъумэщ комплексым хэхъоныгъэшIухэр ешIых. Адыгеими ежь зэрыгушхон ылъэкIыщтхэ гъэхъэгъэшIухэр иIэх. ШъолъыритIум амалхэу тIэкIэлъхэр къызфэдгъэфедэнхэм, опытымкIэ тызэхъожьыным, тизэпхыныгъэ дгъэпытэным непэрэ зэIукIэгъур афытегъэпсыхьагъ, — къыIуагъ Радий Хабировым.

СубъектитIум Iоф зэрэзэдашIэн алъэкIыщтхэ лъэныкъо шъхьаIэхэм къэзэрэугъоигъэхэр нэужым атегущыIагъэх. Агропромышленнэ комплексым хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ, мэкъумэщ хъызмэтым икооперацие изэхэщэнкIэ опытэу аIэкIэлъым къытегущыIагъ ыкIи ащ лъэтегъэуцо къыфишIыгъ Башкортостан и Премьер-министрэ игуадзэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Ильшат Фазрахмановым.

Мэкъу-мэщым ылъэныкъокIэ шъолъыритIум яшIоигъоныгъэхэр бэкIэ зэтефэх, анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэр къуаехэм якъыдэгъэкIын ары. Башкортостан ипащэхэм къызэраIуагъэмкIэ, адыгэ къуаер республикэм къащэныр, «Адыгэ къуаем» ибренд къызэраухъумагъэмкIи республикэм опытэу IэкIэлъыр къызфагъэфедэныр ашIогъэшIэгъон. АщкIэ, мы уахътэм Башкортостан гумэкIыгъохэм ахэт, сыда пIомэ мы шъолъырыр къэралыгъом, дунаим зэрэщызэлъашIэрэ «башкир шъоум» ибренд хэбзэнчъэу бэ зыгъэфедэрэр. КIэугъоекIо правительствэм изэхэщэнкIэ, инвестициехэм ахэгъэхъогъэнымкIэ Адыгеим гъэхъэгъэшIухэр зэриIэхэр хьакIэхэм къыхагъэщыгъ.

Инвестициехэм алъэныкъокIэ Адыгеим амалхэу IэкIэлъхэм, ащ епхыгъэу шъолъыритIум Iоф зэрэзэдашIэнхэ алъэкIыщтхэм къатегущыIагъ АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Андзаур. Непэрэ мафэм ехъулIэу республикэм иинвестиционнэ портфель инвестиционнэ площадкэ 67-рэ хэхьэ. Анахьэу узщыгугъын фэе лъэныкъохэм ащыщых промышленностыр, мэкъумэщ хъызмэтыр, зекIоныр. Инвесторхэм индустриальнэ паркищ апагъохы: Яблоновскэр, Теуцожьыр ыкIи Мыекъуапэр. Мы лъэныкъомкIэ Башкортостан опытышхо зэрэIэкIэлъыр къыдэплъытэмэ, ащкIэ зэпхыныгъэр гъэпытэгъэныр Адыгеим шIогъэшIэгъон.

Джащ фэдэу гъэстыныпхъэ шхъуантIэм икъычIэщын фэгъэзагъэу пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Южгазэнерджи» зыфиIорэм дэжь газым икъыдэгъэкIыжьын фытегъэпсыхьэгъэ заводыкIэ щышIыгъэным фэшI Адыгеим инвестиционнэ площадкэ хьазыр аритыным фэхьазыр. Гъэстыныпхъэр зыщырагъэхъорэ станциехэм нахь зягъэушъомбгъугъэным, ащкIэ Башкортостан ипредприятиехэм къатырэ амалхэр къызфэгъэфедэгъэнхэм мэхьанэшхо иIэу къаIуагъ. Адыгеим къыщыдагъэкIхэрэ гъомылапхъэхэу, продукциеу шэпхъэшIухэм адиштэхэрэр мы субъектым ащэнхэм, сатыушIыпIэ гупчэхэм, нэмыкI чIыпIэхэм ащаIуагъэкIынхэм фэхьазырых. Къэралыгъом имызакъоу, зэрэдунаеу щызэлъашIэхэрэ продукцие зэфэшъхьафхэр Адыгеим ипредприятиехэм къыдагъэкIых: редукторхэр, гидроманипуляторхэр, тхьэпэ зэфэшъхьафхэр, бытовой химиер. Ахэри бэмэ ашIогъэшIэгъоных.

РеспубликитIум япарламентхэм язэпхыныгъэ гъэпытэгъэным, гъэсэныгъэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным, культурэм, зекIоным, спортым, лъэпкъ зэфыщытыкIэхэм, ныбжьыкIэ политикэм, нэмыкI лъэныкъохэмкIи Iоф зэдашIэным шIогъэшхо къызэритыщтыр къыхагъэщыгъ.

Сатыу-экономикэ, шIэныгъэ-техническэ, социальнэ ыкIи культурэ зэпхыныгъэ АР-м иминистрэхэм я Кабинетрэ Башкортостан и Правительствэрэ зэдыряIэным фытегъэпсыхьэгъэ зэзэгъыныгъэ лъэныкъохэм зэдашIыгъ. Документым КъумпIыл Муратрэ Радий Хабировымрэ кIэтхэжьыгъэх. ТехнологиехэмкIэ, зекIонымкIэ, нэмыкI IофыгъохэмкIэ опытэу аIэкIэлъымкIэ зэхъожьынхэу ахэр зэзэгъыгъэх, бизнес цIыкIум ыкIи гурытым IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ амалхэу аIэкIэлъхэр агъэнэфагъэх. ПэшIорыгъэшъэу зэрэрахъухьагъэмкIэ, зэгъусэхэу ермэлыкъхэр, семинархэр зэхащэщтых, специалистхэмкIэ зэхъожьыщтых, шъолъыритIум язэфыщытыкIэхэр агъэпытэщтых.

Джащ фэдэу лIыкIо купым хэтхэр пэрытныгъэ зыIыгъхэ предприятиехэу Адыгеим итхэм яIофшIэн зэрэзэхащэрэр зэрагъэлъэгъугъ, социальнэ псэуалъэхэм ащыщхэр къаплъыхьагъэх.

Спортсменхэм, тренерхэм аIукIагъэх

Физкультурникым и Мафэ фэгъэхьыгъэу Адыгеимрэ Башкортостанрэ япащэхэр спорт комплексэу Владимир Невзоровым ыцIэ зыхьырэм щыIагъэх. Мыщ зыщызыгъасэхэрэ кIэлэцIыкIухэм, спортсмен нахьыжъхэм, джащ фэдэу тренерхэм аIукIагъэх, гущыIэгъу афэхъугъэх. Дунаим щызэлъашIэрэ, титренер цIэрыIоу Кобл Якъубэ самбэмрэ дзюдомрэкIэ ригъэжьэгъэ шэн-хэбзэ дахэхэр мыщ щылъагъэкIуатэх.

Спортсмен ныбжьыкIэхэм бэнэным екIолIакIэу фыряIэр, зызэрагъасэрэр республикэхэм япащэхэм нэрылъэгъу афэхъугъ. Ахэм ащыщыбэм гъэхъэгъэшхохэр яIэх, зэнэкъокъу зэфэшъхьафхэм текIоныгъэ ыкIи хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахыгъэх.

Радий Хабировым шIуфэс гущыIэхэмкIэ спортсменхэм закъыфигъэзагъ. Бэнэныр ежьыри зэрикIасэр къыхигъэщызэ, ныбжьыкIэхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIынхэу, лъэгэпIэ инхэм анэсынхэу къафэлъэIуагъ.

— Мы спорт лъэпкъхэмкIэ Адыгеим къэгъэлъэгъон дэгъухэр иIэх. БэнэнымкIэ Адыгеим испортсменхэм сыдигъуи гъэхъэгъэшIухэр ашIых, мы кIэлэ ныбжьыкIэхэм ащыщхэми чемпионхэр къахэкIынхэу тащэгугъы. АщкIэ шъуищыкIагъэр зэкIэ шъуIэкIэлъ, зызщыжъугъэсэнхэ шъулъэкIыщт комплекс зэтегъэпсыхьагъэхэр Мыекъуапэ имызакъоу, республикэм имуниципалитетхэм пстэуми ащытэшIых. ТэпэкIи арэущтэу щытыщт, сэнаущыгъэ зыхэлъ спортсмен ныбжьыкIэхэм зыкъызэIуахынымкIэ IэпыIэгъу тафэхъущт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

ЯшIэжь агъэлъэпIагъ

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызщыхъугъэу къуаджэу Улапэ лIыкIо купыр щыIагъ. Хэгъэгу зэошхом хэкIодагъэхэм яшIэжь агъэлъапIэзэ, мы чылэм щыщхэу фэхыгъэхэм къафызэIуахыгъэ саугъэтым КъумпIыл Муратрэ Радий Хабировымрэ екIолIагъэх, дзэкIолIхэм шъхьащэ афашIыгъ. Джащ фэдэу апэрэ дунэе заом хэлэжьагъэхэу, ихэгъэгу зыпсэ фэзытыгъэхэм ясаугъэтэу «Дивизие Iэлыр» зыфаIорэм къэгъагъэхэр кIэралъхьагъэх.

Лъэпкъхэр зэфищагъэх

Культурэм ылъэныкъокIи республикитIур зэдэлэжьэщт. АщкIэ егъэжьапIэ хъугъэ зэлъашIэрэ тикъэшъокIо купхэм къызэдатыгъэ концертыр. «Налмэсымрэ» Файзи Гаспаровым ыцIэ зыхьэу Башкортостан и Къэралыгъо академическэ ансамблэмрэ Къэралыгъо филармонием къыщышъуагъэх. Башкирием икъэралыгъо филармониеу Хусаин Ахметовым ыцIэ зыхьырэм ипащэу Айдар Зубайдуллиным щытхъуцIэу «Адыгеим изаслуженнэ артист» зыфиIорэр фагъэшъошагъ.

Площадкэ зэфэшъхьафхэр агъэфедэзэ Адыгеимрэ Башкортостанрэ язэфыщытыкIэхэр, язэпхыныгъэ агъэпытэнэу лъэныкъохэр зэзэгъыгъэх.



Возврат к списку