РУС АДЫГ

ЯшIэныгъэхэмкIэ айнхэм адэгощэщтых

17.01.2018

АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат адыгэ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ мастерэу, АР-м изаслуженнэ художникэу,

«Атлас черкесского шичепшина» зыфиIорэ тхылъым иавторэу ГъукIэ Замудин дэжь тыгъуасэ щыIагъ. ЗэIукIэгъум лъапсэ фэхъугъэр ГъукIэ Замудинрэ филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Унэрэкъо Раерэ Японием зэрэкIощтхэр ары.

Ащ ис лъэпкъэу айнхэмрэ адыгэхэмрэ зэфэдэу ахэлъыр бэ. МэфипшIэу зэрэщыIэщтхэм къыкIоцI ахэр нахь игъэкIотыгъэу зэрагъэшIэнхэр, опытэу аIэкIэлъымкIэ адэгощэнхэр ягухэлъ.

2016-рэ илъэсым Японием ит Хоккайдскэ къэралыгъо университетым ипрофессорэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Ицудзи Тангику ыкIи музыковедэу Чика Тангику Адыгэ къэралыгъо университетым къэкIогъагъэх. ГъукIэ

Замудин ышIыгъэ шыкIэпщынэу ИнтернетымкIэ алъэгъугъэр нахь тэрэзэу зэрагъэшIэн гухэлъ хьакIэхэм яIагъ. Нэужым нафэ зэрэхъугъэмкIэ, Японием щыпсэурэ лъэпкъэу айнхэм яIэмэ-псымэу тонкори ар лъэшэу фэд. Ащ нэмыкIэу, лъэпкъитIур зэрэзэтехьэу къыхагъэщыгъэр бэ. Адыгэхэм афэдэу айн лъэпкъми къамылым хашIыкIызэ пIуаблэ ашIы. Японием исых нахь мышIэми, мыхэм ежь абзэ яI ыкIи ар хэкоу зэрысым ием текIы. Ау лъэпкъыр японцэхэм ахэкIокIагъэ зэрэхъурэм къыхэкIэу яшэн-хабзэхэр, абзэ ащэгъупшэх. ПстэумкIи мыщ щыщэу нэбгырэ мин 25-рэ фэдиз Японием щэпсэу, ау бзэр зышIэрэр нэбгырэ 300 фэдиз ныIэп. Ныдэлъфыбзэр зыIулъэу къахэнагъэр илъэс къэс нахь макIэ мэхъу. Ащ къыхэкIэу айн лъэпкъым ихъишъэ къаухъумэным пылъых, культурэм изэгъэшIэн фэгъэзэгъэ гупчэ Хоккайдскэ университетым къыщызэIуахыгъ.

Японием къикIыгъэхэ хьакIэхэм Адыгэ къэралыгъо университетым адыгабзэм, культурэм язэгъэшIэн фэгъэзэгъэ гупчэу иIэм Iоф зэришIэрэм осэшIу къыфашIыгъ ыкIи опытэу IэкIэлъымкIэ адэгощэнхэу къыкIэлъэIугъэх. «Продвижение культур» ыкIи «Музыкальные инструменты Евразии» зыфиIорэ дунэе проектхэу Хоккайдскэ университетым игупчэ зэхищагъэхэм яшIуагъэкIэ ГъукIэ Замудинрэ Унэрэкъо Раерэ Японием рагъэблэгъагъэх.

ГъукIэ Замудин иунэ щишIыгъэ музеир Адыгеим и ЛIышъхьэ къыригъэплъыхьагъ, осэ ин зэритырэ ижъырэ адыгэ Iэмэ-псымэхэр ригъэлъэгъугъэх, ахэм тарихъэу апылъыр къыIотагъ.

— Японием тызэрэщыIэщт уахътэм къыкIоцI лъэпкъым икIэн зэрэуугъоищтым, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэм, пIуаблэ зэрэпшIыщтым афэгъэхьыгъэ лекциехэм сыкъяджэщт, — къеIуатэ ГъукIэ Замудин. — Джащ фэдэу ситхылъ илъэтегъэуцо щыIэщт. МэфипшIым къыкIоцI Японием дэт къалэхэу Саппоро ыкIи Токио зэдгъэлъэгъущтых, айнхэм ямузееу «Поротокатан» тыкIонэу тэгъэнафэ.

Унэрэкъо Рае айн лъэпкъымрэ адыгэхэмрэ яфольклор, якультурэ къатегущыIэщт. «Фольклор адыгской диаспоры в Турции» зыфиIорэ тхылъым илъэтегъэуцо ышIыщт.

Айн лъэпкъым иIэмэ-псымэу тонкори ыкIи пIуаблэ зыщашIыхэрэ чIыпIэхэр къакIухьащтых. Джащ фэдэу гурыт еджапIэм кIонхэу, кIэлэеджакIохэм гущыIэгъу афэхъунхэу агъэнафэ.

— ГущыIэгъу сыкъызэрэшъуфэхъугъэр сигуап, гухэлъэу шъушIыгъэр къыжъудэхъунэу сыкъышъуфэлъаIо, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — Опытэу шъузэрадэгощэщтым дакIоу шъори тапэкIэ къышъушъхьапэжьыщтхэ шIэныгъэхэр зэрэзэжъугъэгъотыщтхэм сицыхьэ телъ.



Возврат к списку