РУС АДЫГ

Мэхьанэшхо зиIэ проектхэм ягъэцэкIэн

29.08.2019

УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъом къыдыхэлъытэгъэ лъэпкъ ыкIи федеральнэ проектхэу 2024-рэ илъэсым нэс телъытагъэхэм ягъэцэкIэн шъолъырым щызэхэщагъэ зэрэхъурэр Iофыгъо шъхьаIэу къыщаIэтыгъ.

Хабзэр ухъумэгъэным фэгъэзэгъэ координационнэ советэу республикэм щызэхащагъэм зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Адыгеим и Премьер-министрэу Александр Наролиным къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым къыщыублагъэу проектхэм ягъэцэкIэн республикэм щырагъэжьагъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу шъолъыр мэхьанэ зиIэ проект 49-рэ зэхагъэуцуагъ ыкIи аштагъ. Мы илъэсым проектхэм язэшIохын сомэ миллиарди 3,9-рэ фэдиз пэIуагъэхьанэу агъэнафэ. Ащ щыщэу сомэ миллиарди 3,5-р – федеральнэ гупчэм, сомэ миллион 230-м ехъур – республикэм, адрэ къанэрэр муниципалитетхэм ыкIи нэмыкI къэкIуапIэхэм къахахыщт. Адыгеим щызэхащэгъэ проектнэ офисыр пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэхэ зэрэхъурэм лъэплъэ ыкIи ащ изэфэхьысыжьхэр мэзищым къыкIоцI зэ IэкIегъахьэ УФ-м и Правительствэ проектнэ IофшIэнымкIэ и Департамент. Джащ фэдэу бюджет ахъщэр гъэфедагъэ зэрэхъурэм пытагъэ хэлъэу къекIуалIэх, а IофшIэным хэбзэухъумакIохэри къыхэлажьэх.

Шъолъыр проектхэм ягъэцэкIэн республикэм зэрифэшъуашэу зэрэщызэхэщагъэм апэрэ зэфэхьысыжь дэгъухэр къыкIэлъыкIуагъэх. ГущыIэм пае, лъэпкъ проектэу «ПсэупIэр ыкIи къэлэ щыIакIэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу щагухэм ыкIи общественнэ чIыпIэхэм язэтегъэпсыхьан фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр муниципалитетхэм зэкIэми ащызэхащагъэх.

Мы уахътэм ехъулIэу общественнэ чIыпIи 3-мэ ыкIи щагу 19-мэ IофшIэнхэр ащаухыгъэх. Мы илъэсымкIэ общественнэ чIыпIэ 23-рэ ыкIи щагу 35-рэ зэтырагъэпсыхьанхэу агъэнафэ. Ащ дакIоу гъогухэм яшIын ыкIи ягъэцэкIэжьын, предпринимательствэ цIыкIум ыкIи гурытым, гъэсэныгъэм, культурэм, псауныгъэр къэухъумэгъэным хэхъоныгъэхэр ашIынхэм ателъытэгъэ проектхэм язэшIохын республикэм ипащэхэм мэхьанэшхо раты, ахэмкIэ ашIагъэр бэ, непи IофшIэныр лъагъэкIуатэ.

– Лъэпкъ проектхэм апэIухьэрэ мылъкур шIуагъэ къытэу зэрэдгъэфедэн фаем дакIоу къэгъэлъэ-гъон гъэнэфагъэхэм такIэхьан, къэралыгъом ипащэ иунашъо къыдыхэлъытэгъэ лъэныкъо пстэури дгъэцэкIэным зэкIэми тынаIэ тедгъэтын фае, – къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Гъогухэр агъэцэкIэжьыхэ е нэмыкI псэуалъэхэр ашIыхэ, зэтырагъэпсыхьэхэ зыхъукIэ, цIыфхэм яягъэ арагъэкIы зэрэмыхъущтыр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ. Анахьэу илъэсыкIэ еджэгъум ехъулIэу кIэлэцIыкIухэм анаIэ атырагъэтынэу, ахэм ящынэгъончъагъэ лъып- лъэнхэу хэбзэухъумакIохэм, муниципалитетхэм япащэхэм къариIуагъ.

Псы биологическэ къэкIуапIэхэр (анахьэу пцэжъыер) хэбзэнчъэу къыхэзыдзыхырэм апэшIуекIогъэнымкIэ Iофхэм язытет къытегущыIагъ мыщ фэгъэзэгъэ Пшызэ-Адыгэ отделым ипащэу Янэкъо Аслъан. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, пцэжъыем икъыхэхынкIэ фитыныгъэ зиIэ организации 2 республикэм ит. Ахэм япшъэрылъхэр агъэцэкIэнхэм, шапхъэхэу щыIэхэр амыукъонхэм отделыр лъэплъэ. Джащ фэдэу хэбзэнчъэу пцэжъые ешэхэрэр къыхагъэщых, ахэм пшъэдэкIыжь арагъэхьы, тазырхэр атыралъхьэх. ПсыубытыпIэхэм пцэжъые цIыкIухэр ахатакъох, ащкIэ ахэм япчъагъэ зэтырагъэуцожьы.

Мы Iофыгъом епхыгъэу къэгущыIагъэх ыкIи зэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх Адыгеим хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ экономикэ щынэгъончъэнымкIэ ыкIи къолъхьэ тын-Iыхыным пэшIуекIогъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Кубэщыч Муратрэ Теуцожь районым иадминистрацие ипащэу Хьачмамыкъо Азэматрэ.

Мы лъэныкъомкIэ хэбзэгъэуцугъэр зыукъохэрэм пшъэдэкIыжь ягъэхьыгъэн, ащкIэ IофшIэныр нахь гъэлъэшыгъэн зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.

– Пцэжъыер зыхъухэрэ ыкIи ар къыхэзыдзырэ типредприятиехэр республикэм щызэхащэрэ ермэлыкъхэм ахэлажьэхэзэ ашIымэ ишIогъэшхо къэкIощт. Мы продукцием ыуасэ нахь пыутэу тицIыфхэм къызIэкIагъэхьаным тыпылъын фае. АщкIэ амалэу щыIэхэр жъугъэнафэх, – къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Мэзхэм машIо къащымыхъуным, мыщкIэ шIуагъэ къытэу IофшIэныр зэхэщэгъэнымкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэм къатегущыIагъ АР-м мэзхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Былымыхьэ Рэщыдэ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым мэзым машIом зыкъыщиштагъэу зы хъугъэ-шIагъэ агъэунэфыгъ, ар псынкIэу агъэкIосагъ, зи зэрар къыхьыгъэп. МашIор щынэгъончъэным фытегъэпсыхьагъэхэ шапхъэхэр зэраукъуагъэхэм къыхэкIэу къэралыгъо инспекторхэм протоколи 6 зэхагъэуцуагъ, тазырэу атыралъхьагъэр зэкIэ къызэкIагъэкIожьыгъ.

Мэзым, анахьэу хэшъаем икъэухъумэн ГъэIорышIапIэм ынаIэ тыригъэтын, хэушъхьафыкIыгъэ техникэу IэкIэлъыр яIофшIэнкIэ шIуагъэ къытэу агъэфедэн, къулыкъушIэхэм егъэджэнхэр нахьыбэрэ афызэхащэхэзэ ашIын зэрэфаер республикэм ипащэ хигъэунэфыкIыгъ.

Гъэстыныпхъэ-энергетическэ комплексым ылъэныкъокIэ бзэджэшIагъэхэр ыкIи хэбзэукъоныгъэхэр щымыIэнхэм фэшI къэралыгъо гъэцэкIэкIо, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын, хэбзэухъумэкIо ыкIи лъыплъэкIо къулыкъухэм язэпхыныгъэ гъэпытэгъэнымкIэ пшъэрылъыр гъэцэкIагъэ зэрэхъурэм иIофыгъуи зэхэсыгъом щытегущыIагъэх, унашъохэр ашIыгъэх.



Возврат к списку